Studiebegeleiding vanaf het tweede leerjaar

Bron: Door een andere bril - december 2009

Het Bouwens van der Boijecollege in Panningen heeft een uitgebreid programma voor de studiekeuzebegeleiding van leerlingen, dat begint in het tweede leerjaar. Hierbij werken decanen, mentoren en vakdocenten nauw samen. De drie decanen voor de havo/vwo-afdeling: Yvonne van der Coelen, Lilly de Jong en Theo Neessen, leggen uit.

Profielkeuze
Yvonne van de Coelen werkt nu vijf jaar op de school als decaan/beroepskeuzeadviseur. Daarvóór was ze tien jaar als externe beroepskeuzeadviseur verbonden aan de school. Ze vertelt: ‘In het tweede leerjaar wordt tijdens de mentorenlessen aan de hand van een methode al enigszins aandacht besteed aan de profielkeuze. In het derde leerjaar gebeurt dat intensief: gedurende een halfjaar worden er speciale lessen profielkeuze gegeven. Een klas is dan in tweeën gesplitst. Het ene deel van de klas krijgt les van de mentor, het andere deel van mij. Na de helft van de lessen wordt er gewisseld. De mentor geeft algemene lessen over de profielkeuze met zakelijke informatie, ik ga in op andere aspecten van het kiezen: hoe zit je in elkaar, wat vind je interessant, wat kun je, wat wil je.

Alle derdeklassers gaan een dagje naar de Technische Universiteit Delft en Fontys Hogeschool Eindhoven, en volgen er workshops waarop ze zich hebben voorbereid. Voor meisjes organiseren we
een speeddate-middag over bèta/techniek. Ook zetten we een informatieavond op voor ouders over de profielkeuze. Alle leerlingen worden met hun ouders uitgenodigd voor een persoonlijk profielkeuzegesprek. We bespreken dan de resultaten van de profielkeuzelessen en de adviezen van de vakdocenten. Onze aanpak heeft ertoe geleid dat we al een aantal jaren bijna geen leerlingen hebben die willen veranderen van profiel.’

Mentoraat in studiehuis
Theo Neessen, van huis uit docent wiskunde, is teamleider en decaan van het Studiehuis en projectleider van het Science Lyceum. Hij vertelt over het mentoraat in het Studiehuis. ‘Alle vakdocenten hebben een rol in de studiekeuzebegeleiding, want iedere vakdocent in de bovenbouw (veertig in totaal) is ook mentor. En elke mentor besteedt er veel aandacht aan via het  studiekeuzeprogramma tijdens de wekelijkse mentorles. Het mentoraat is niet gekoppeld aan een klas, maar aan een groep van twintig leerlingen.

Wij decanen sturen mentoren aan bij het studiekeuzeprogramma via een lessenreeks die we zelf hebben geschreven, vol lessen die we zinvol achten voor een oriëntatie op vervolgopleidingen. Een deel van de lessen sluit direct aan bij de activiteiten die we organiseren, zoals de voorlichtingsavonden in Venlo. Deze vinden drie keer per jaar plaats en zijn opgezet door de regionale decanengroep van vijf scholen. Alle vervolgopleidingen geven op zo’n avond informatie, en leerlingen met hun ouders tekenen zich er van tevoren voor in. Onze leerlingen moeten minimaal naar twee van de drie avonden.

 Daarnaast organiseren we beroepenavonden en terugkomavonden van oud-leerlingen die aan onze leerlingen vertellen over hun opleiding. Alle 4havo-leerlingen gaan naar Fontys in Venlo en volgen er algemene workshops over leren na de havo. Alle 4vwo-leerlingen hebben algemene studieoriëntatie-activiteiten op de universiteiten in Nijmegen, Maastricht en Eindhoven (mits ze een N-profiel hebben). 5Vwo-leerlingen gaan naar de Career Day en naar meeloopdagen en masterclasses. In 4havo en 5vwo maken leerlingen een dag kennis met de beroepspraktijk als ze gaan workshadowen. Alle activiteiten die we organiseren zijn verplicht voor leerlingen.’

Portfolio LOB
Lilly de Jong, docente gymnastiek met als hoofdtaak het decaanschap, geeft aan dat de decanen ter ondersteuning van de studiebegeleiding geregeld onderzoeken doen onder alle leerlingen. ‘Zo houden we twee keer per jaar een enquête om de vinger aan de pols te houden ten aanzien van hun vorderingen in het studiekeuzeproces. Daarbij vragen we leerlingen standaard of ze een gesprek met de decaan willen. Leerlingen kunnen trouwens sowieso altijd een gesprek aanvragen bij de decaan samen met hun ouder(s). Bij elke leerling nemen we een studievragenlijst en een leerstijlentest af, die in de mentorlessen wordt besproken. Onze beroepskeuzeadviseur geeft de mentoren begeleidende
informatie. De mentoren koppelen de uitkomsten ook terug naar ouders tijdens een speciale bijeenkomst.

We vinden het heel belangrijk dat leerlingen alle activiteiten bijhouden, zodat ze erop kunnen teruggrijpen. We hebben daar een portfolio LOB (LoopbaanOriëntatie en Begeleiding) voor dat onder andere bestaat uit: Voorlichtingsavonden Venlo, Open dagen, Meeloopdagen, Arbeidsoriëntatieproject, Beroepenavond en Terugkomavond. Leerlingen vullen in wanneer ze waar
zijn geweest en hoe ze het hebben gewaardeerd. Daarnaast moeten ze korte verslagen schrijven over onder andere de voorlichtingsavonden.

In vier jaar tijd is het aantal meisjes met een natuurprofiel op onze school spectaculair gestegen: in het vwo van 29% naar 61% en op de havo van 29% naar 36%. Het doorstroomrendement (naar 100%-bètaopleidingen en naar snijvlakopleidingen met ten minste 50% bèta/techniek) stijgt, met fluctuaties, eveneens: bij vwo-NG-meisjes was dat vorig schooljaar 42%, bij vwo-NTmeisjes 100%, bij havo-NG-meisjes 31% en bij havo-NT-meisjes 50%. Alhoewel we enkele activiteiten hebben voor meisjes met een natuurprofiel, zoals speeddaten in het derde leerjaar en Girlsday op de Technische Universiteit Eindhoven, vinden we dat we er niet teveel nadruk op moeten leggen. Wel zorgen we voor vrouwelijke
rolmodellen op de beroepenavond en de terugkomavond. Ook regelen we bewust natuurprofiel-meisjes als begeleider van derdeklassers bij Jet-Net-activiteiten. Maar eigenlijk is dit inmiddels
zo vanzelfsprekend dat we het ongemerkt doen.’